بازار مسکن در سایه جنگ، وارد فاز تازهای از جابهجایی جغرافیایی شده است. از ابتدای تنشها در ۹ اسفند ۱۴۰۴، رکود عمیق در خرید و فروش، با موجی از مهاجرت به شمال کشور همراه شد؛ جایی که ریسک تخریب کمتر و چشمانداز آرامتری دارد.
در ایران رشد ریالی مسکن تحت تاثیر تورم روند صعودی داشته و در طولانی مدت کاهش قیمت اسمی مسکن مشاهده نشده است ولی این لزوما به معنی افزایش واقعی ارزش نیست. برای تحلیل دقیقتر ، از قیمت دلاری مسکن استفاده میکنیم مزیت این نوع شاخص ها این است که علاوه بر آگاهی یافتن از وضعیت بازار هدف بررسی، یک مقایسه نسبت به بازار دیگر نیز در آن انجام می گیرد.
بعد از شروع جنگ در ۹ اسفند ۱۴۰۴ بازار سرد مسکن پایتخت به عنوان یکی از اولین بازارها وارد فاز انجماد شد. تداوم جنگ و انتظارات عمومی، ااینبار مبنی بر طولانی بودن تنش ها بود و باعث شد موج مهاجرتی که پیشترهم به سمت شمال کشور شکل گرفته بود سرعت بیشتری بگیرد. حالا کسانی که نقدینگی کافی دارند به این نتیجه رسیدهاند که زمان تصمیمگیری برای خروج از این وضعیت فرا رسیده است.
طی روزهای گذشته در اوج بحران جنگ مرکز پژوهش های مجلس طرحی مبنی بر یک سری دخالتهای محدود دولت در بازار مسکن ارائه داد. مهمترین اقدامات شامل تمدید اجباری کوتاهمدت قراردادهای اجاره، جلوگیری از افزایش اجاره و ودیعه، ممانعت از تخلیه مستأجران در صورت ناتوانی موقت در پرداخت اجاره و محدود کردن رفتارهای قهری موجران بود. هدف اصلی این مداخلات، تضمین دسترسی خانوارها به مسکن برای نزدیک به ۵.۸ میلیون خانوار مستاجر که نزدیک به ۲۰ میلیون نفر جمعیت هستند و جلوگیری از جابهجایی گسترده مستأجران عنوان شد. طبق گزارش وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در سال ۱۴۰۳ حدود ۵۵ درصد خانوارهای مستأجر زیر خط فقر قرار داشتهاند و ۷۴ درصد درآمد آنها نیز از مشاغل غیردولتی و ناپایدار تأمین میشود.
نماینده مردم شهرستان آمل در مجلس شورای اسلامی از افزایش قابل توجه در پرداخت تسهیلات مسکن در سال جاری خبر داد و گفت: با حمایت مجلس و موافقت دولت، تسهیلات پرداختی امسال مسکن روستایی به متقاضیان به حدود ۵۰۰ میلیون تومان افزایش یافته است.
سازمان ملی زمین و مسکن از تامین زمین برای ۱۵۰ هزار واحد در قالب طرح جوانی جمعیت و تحویل ۴۵ هزار واحد مسکونی به محرومان خبر داد.
قیمت مسکن در جریان جنگ ۴۰ روزه، حرکتی شبیه «مانور جنگندهها در آسمان» از خود به نمایش گذاشت؛ یک شیرجه و سپس، صعود قابلتوجه. آنچه از نهم اسفند تا امروز، روی منحنی قیمت مسکن ثبت شده،شکل V دارد.
در تهران، شهرداری متولی بازسازی خانههای آسیب دیده است، این هزینهها از چه محلی تامین میشود؟
بسیاری از شهروندان تهرانی نمیدانند که بعد از آسیب به خانههایشان در هنگام انفجار باید به کدام ارگان یا نهاد مراجعه کنند و چگونه باید خسارتهای خود را اخذ کنند.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: بر اساس بسته حمایتی وزارت راه و شهرسازی در راستای کمک به خانوارهای آسیب دیده در جنگ رمضان، پرداخت ودیعه مسکن برای خانوارهای آسیبدیده که در روستاها تا سقف ۳۰۰ میلیون تومان و در شهرها تا سقف ۷۰۰ میلیون تومان در نظر گرفته شده است.
مرکز پژوهشهای مجلس در گزارشی با تأکید بر تفاوت «تابآوری» و «پایداری ساختاری» اعلام کرده است که در شرایط جنگ فرسایشی، سیاستگذاری باید بر حفظ کارکردهای حیاتی جامعه متمرکز شود و در این میان تضمین دسترسی همه خانوارها به مسکن نقشی کلیدی در حفظ ثبات اجتماعی دارد.
با ادامه حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران و گسترش پاسخهای تلافیجویانه تهران در منطقه، صنعت بیمه در کشورهای خلیج فارس با موج کمسابقهای از ریسک و خسارت بالقوه روبهرو شده است؛ از هدف قرار گرفتن تأسیسات انرژی و هتلها گرفته تا تشدید تهدیدهای سایبری و دریایی که میتواند هزینههای سنگینی برای بیمهگران و بیمهگذاران ایجاد کند.
حجم آسیب خانهها در جنگ، برای شهر تهران، پایتخت، حدود ۳۰ درصد کل آسیبهای واردشده به مناطق شهری کشور برآورد میشود.
حسین عبده تبریزی، اقتصاددان: در تهران من فکر میکنم نه خریدار زیادی وجود دارد و نه فروشنده و به نظرم احتمال کاهش قیمت دلاری مسکن وجود دارد. در تهران به کف قیمت دلاری مسکن رسیدهایم.